ســوال 1 :

 

در کدام یک از این دو موقعیت فرد موفق تری هستید؟

الف) حالتی که کسی به عنوان رئیس شما تمام یا بیشتر تصمیمات را اتخاذ می کند و کار را برای شما تعریف کرده و از شما می خواهد که آن کار را انجام دهید .

ب) خود شما بیشتر تصمیمات را گرفته و چگونگی انجام آن را برنامه ریزی می کنید و مسئولیت خوب یا بد

بودن آن را می توانید تحمل کنید.

 

اهمیت و ضرورت کارآفرینی:

توسعه ی کارآفرینی یکی از نیازهای جدی اقتصادی ، اجتماعی وسیاسی هر کشور است.

نقش کارآفرینی در توسعه ی اقتصادی منحصر به افزایش بازده و درآمد سرانه نیست، بلکه شامل پایه گذاری و آغاز اعمال تغییرات ساختاری در فعالیت های اقتصادی و اجتماعی است.

کارآفرینان به دلیل رهبری، مدیریت ، نوآوری، ایجاد شغل،  رقابت ، بهره وری و ایجاد صنایع جدید سهم معینی در رشد اقتصادی کشور دارند.

 

 

* کارآفرینان موتور حرکت و رشد اقتصاد جامعه هستند و می توانیم فواید کارآفرینی را در سه مورد مهم زیر

خلاصه نماییم:

 

        - باعث تروت و رفاه برای جامعه می شود 

        -  باعث نوآوری های تاثیر گذار در عرصه ی اقتصادی می شود

        - باعث اشتغال مفید و مولد پایدار می شود.

 

 

 

* هشت وظیفه برای کارآفرینان وجود دارد:

 

 1) کارآفرین از موقعیت های محیط آگاه می شود.

2) برای استفاده از این موقعیت ها خود را به خطر می اندازد.

3) برای کار سرمایه گذاری می کند

4) نوآوری ها را معرفی می کند.

5) کار و تولید را نظم می بخشد.

6) تصمیم می گیرد

7) برای آینده برنامه ریزی می کند

8) محصولات خود را با سود می فروشد

 

بنابراین کارآفرینان عامل اشتغالزایی و انتقال تکنولوژی ، ترغیب و تشویق سرمایه گذاری ، شناخت و ایجاد و

گسترش بازارهای جدید ، سامان دهی منابع و استفاده ی  موثر از آنها می باشد.

 

 

مراحل کارآفرینی :

 

برای آنکه به کارآفرینی دست زنیم ، چهار مرحله ی زیر را باید طی کنیم:

   -   شناسایی و ارزیابی فرصت

   -   تدوین طرح تجاری

   -   تامین منابع مورد نیاز

   -   اداره ی بنگاه تاسیس شده

 

 

 

خطر ها و عوامل شکست کارآفرینان:

 

موفقیت در کسب و کار به صورت خودبه خودی و یا براساس شانس نیست ؛ بلکه به هر سازمان دهی و بصیرت کارآفرین بستگی دارد.

مسلما در اولین سال های راه اندازی یک کسب و کار ، شخص کارآفرین با فراز و نشیب های مختلفی روبرو

خواهد بود. لذا یک کارآفرین بایستی از عوامل شکست خود دوری بجوید که عبارتند از :

1) حرکت بدون یک برنامه ی منسجم در کسب و کار

2) فقدان سرمایه کاری

3) پیش بینی ناقص بودجه

4) قیمت گذاری غلط

5) غفلت از ارزیابی

6) در نظر نگرفتن رقابت

7) نداشتن انعطاف پذیری لازم

8) اسارت در کسب و کار به جای ریاست بر آن

9) رئیس درحد عالی، کارفرما در حد معمولی

10) روابط غلط

11) رشد کنترل نشده

12) راه اندازی یک کسب و کار فقط برای هیجان

 

موانع بیرونی رشد و توسعه ی کارآفرینی:

 - قانون کار

 - قانون تامین اجتماعی

 - بالا بردن حق بیمه

 - قانون مالیات ها و عوارض

 - قانون صادرات و واردات

 

تاثیر اقتصادی ، اجتماعی، فرهنگی ، اخلاقی و منافع حاصل از کارآفرینی:

انگیزه ی فعالیت های کارآفرین نفع شخصی است ولی ایجاد فضای مناسب برای کارآفرینی در کشورها منافع ملی دارد.

کارآفرینان در اجتماع سبب پویایی و افزایش بهره وری شده و در سطح اجتماع کار را افزایش می دهند و

 روحیه ی سعی و تلاش را در بدنه ی جامعه بالا می برند.

کارآفرینی در زمینه های مختلف می تواند اثرات مثبت ، مفید و سازنده ای داشته باشد که از جمله مهم ترین  این اثرات عبارتند از:

1) کارآفرینی موجب اشتغال می شود.

2) کیفیت زندگی را بهبود می بخشد

3) موجب توزیع مناسب درآمد می شود و اضطراب های اجتماعی را آرامش می بخشد.

4) موجب بهره برداری از منابع و فعال شدن آن ها برای بهره وری عظیم ملی می شود.

5) موجب سود اجتماعی از طریق دولت می شود(مثلا با درآمدهایی که دولت از طریق مالیات یا حقوق گمرکی و امثال آن اخذ می کند می تواند در پروژه های ملی ماننند پل سازی ، تسهیلات پزشکی ، آموزشی، پژوهشی و ... صرف کند.)

6) عامل خلل ،شکاف ها ، تنگناهای بازار و اجتماع می شود ( مثلا مواقع حساس و یا بحران ها مانند شرایط سخت ، تورم ، جنگ ، کمبود ارز و... یک کارآفرین می تواند با زیرکی و ظرافت و با بهره گیری از ریسک پذیری و نیروی خلاق خود تهدیدها را تبدیل به فرصت نموده و فرصت های جدید را کشف و مورد بهره برداری قرار دهد.)

7) عامل تعادل در اقتصاد پویا و ترغیب و تشویق در سرمایه گذاری

8) عامل تحول و تجدید حیات ملی و محلی

9) عامل کاهش کاغذبازی اداری(بروکراسی) و کاهش پشت میزنشینی و مشوق عمل گرایی

10 ) عامل نوآوری و روان کننده ی تغییر

11) عامل ایجاد ثروت و توزیع درآمد

12) عامل تحریک و تشویق حس رقابت

 

 

 

* صفات و ویژگی های کارآفرینان:

کارآفرین می تواند نیروی محرکه ی اصلی در توسعه ی اقتصادی باشد و از جمله ویژگی های اساسی کارآفرین نوآوری و خلاقیت است...

به گونه ای که دانشمندان نوآوری را ملاک و معیار کارآفرینی می دانند.

 

بعضی خصوصیات کارآفرینان به قرار زیر است:

کارآفرین مبتکر است ، تصمیم گیرنده است ، دارای مدیریت است ، سازمان دهنده یا هماهنگ کننده ی

منابع اقتصادی می باشد ، فردی است که منابع را جهت مقاصد مختلف به کار می گیرد ، اهل ریسک و

نوآوری است ، تغییر را درک می کند.

 

 

ســوال 2 :

 

الف)  برای اینکه کارآفرین شوید :

       1-  چه اطلاعات و مهارت هایی نیاز دارید؟

       2-  چه اقداماتی باید انجام دهید؟    

      3- چه ویژگی هایی را باید در خود تقویت کنید؟

      4 - چه نقاط ضعفی دارید؟

 

ب)  با یک مثال فرضی ( مثلا تاسیس یک غذای بیرون بر ) مراحل یک کارآفرین موفق را برای خود ذکر کنید.

( برطرف کردن نیازهایی از نیازهای جامعه ، اقبال عمومی ، ارضای مالی کارآفرین ، خلاقانه بودن و...  مد نظر قرار گیرد .)

 

 

مهم ترین ویژگی های روانشناختی کارآفرینان:

 

1- نوآوری ( فرایندی که بر طی آن فنون و تولیدات جدید به سیستم اقتصادی معرفی می شود)

2- خلاقیت(توانایی خلق فکرهای جدید؛ که این فکرها ممکن است به محصول یا خدمات جدید نیز منجر شود.)

3- نیاز به موفقیت و توفیق طلبی

4- ریسک پذیری یا مناظره طلبی

5- استقلال طلبی

6- تحمل ابهام عبارت از پذیرفتن عدم قطعیت به عنوان بخشی از زندگی کارآفرین ، بی آنکه بداند دقیقا

موفق خواهد شد یا خیر ، تمایل به آغاز فعالیت می نماید و احساس بد به خود راه نمی دهد و سعی می کند

 ضمن رفع ابهامات ، آن ها را به نفع خود تغییر دهد . به شکست به عنوان یک تجربه نگاه کند و شکست

را به تجربه ای برای پیروزی به موفقیت می داند.

7- اعتماد به نفس و پایبندی کارآفرین عظم راسخ تعهدی و خستگی ناپذیر دارد؛ خود را باور دارد و به

توانایی های خود ایمان دارد.

8- جهت گیری در راستا ها

9- اصرار بر حل مشکلات

10- اهل عمل و کار بودن

11- نتیجه گرا (یعنی کارآفرینان مخاطرات و سختی ها را متقبل می شوند تا به نتیجه برسند)

12- کارآمد بودن ( یعنی توانایی بهره برداری بدون اتلاف منابع) کارآفرین سعی می کند از کمترین منابع

و زمان حداکثر استفاده را ببرد.

13- رهبر ( یعنی جهت دادن به فعالیت ها و مدیریت بر آن ها ) یک کارآفرین حس رهبری بالایی دارد

و می تواند با قدرت درمورد مسائل گوناگون تصمیم گیری کند.

 

 

 

 

 

ویژگی های جمعیت شناختی کارآفرینان:

 

1) تجربه ی کاری:  تجربه ی کاری کارآفرینان باعث می شود که کارها بهتر ، سریع تر و آسان تر نسبت به

قبل انجام دهدو این تجربه ی قبلی ، رابطه ی مثبت و مستقیمی با موفقیت دارد.

2) الگوی نقش : به طور کلی وجود الگوهای نقش سبب تشویق تلاش های کارآفرینی در افراد می شود.

این الگوها ممکن است در خانواده یا بین دوستان یا در محیط های کاری باشند.

3- تحصیلات:  با تحصیلات بالاتر سطح مهارت و تخصص نیز بالا رفته، و کارآفرین می تواند فرصت های

کسب و کار را تشخیص داده و نسبت به راه اندازی اقدام نماید.

4- سن:  ( از نوجوان تا سنین بالاتر می تواند کارآفرین باشد.)

5- جایگاه اجتماعی :  قرار نگرفتن فرد در جایگاه اجتماعی مورد انتظارش سبب می شود تا فرد به سوی

فعالیت های کارآفرینانه برانگیخته شود.

6- انگیزش برای فعالیت اقتصادی:  معمولا از مهم ترین دلایل برای کارآفرینی می توان به استقلال و عدم

وابستگی اشاره کرد.)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

« خلاقیت و نوآوری  »

 

مفاهیم و تعاریف خلاقیت :

خلاقیت در لغت به معنای پدیدار شدن و تولید یک اندیشه و فکر نو و به کارگیری توانایی های ذهنی برای ایجاد یک فکر جدید است.

خلاقیت از ریشه ی خلق به معنای آفریدن است و در لغت نامه ی دهخدا خلاقیت ، خلق کردن و به وجود آوردن است و خلاق شخصی است که دارای عقاید نو باشد.

خلاقیت را فرایند ذهنی پیدایی و تولید یک اندیشه و فکر نو می دانند که منجر به یافتن راه حل ها و ایده های جدید می شود.

خلاقیت فرایند فکری و روانی است ، محصول خلاقیت ، پدیده ای نو و جدید است. قابل پرورش است و با شرایط و محیط و آموزش و زمینه های اجتماعی ارتباط مستقیم دارد.

محصول خلاقیت می تواند یک شی باشد ، یا یک اثر یا یک ایده و یا ...

محصول خلاقیت اثری است که علاوه بر تازگی و جدید بودن ، دارای ارزش است . به طور مشخص ویژگی خلاقیت متمایز بودن و منحصر بودن است.

 

اهمیت ، ضرورت و نقش خلاقیت:

جامعه برای پیشرفت و توسعه نیاز به کارآفرینانی با انگیزه ، کنجکاو و  خلاق دارد.

به افرادی نیاز دارد که چهره ی دیگری از آینده ترسیم کنند ؛ یعنی امروز باید در جریان خلق کردن آینده ای باشیم ، متفاوت از گذشته.

اهمیت خلاقیت و و نوآوری می تواند جنبه ی کلی و عمومی و یا نیز جنبه ی فردی و سازمانی داشته باشد.

مثلا در جنبه ی عمومی خلاقیت و نوآوری موجبات رشد و توسعه ی اقتصادی ، علمی و صنعتی را فراهم می سازد . یکی از اصلی ترین اهداف تعلیم و تربیت است ، عامل بهبود مستمر کیفیت زندگی و افزایش رفاه و رفع مشکلات و موانع است.

 

 

 

اهمیت خلاقیت و نوآوری از جنبه ی فردی :

-  عامل رشد استعدادها و شکوفایی آنها می باشد

-  عامل موفقیت فردی و شغلی است

- باعث ارتقای بهداشت فردی و روانی افراد می شود.

- زمینه های کنجکاوی ، تلاش و تفکر را فراهم می سازد.

 

اهمیت خلاقیت و نوآوری از جنبه ی سازمانی:

- عامل پیدایش سازمان است

- تولیدات و خدمات را توسعه می دهد

- عامل افزایش کمیت و کیفیت و تنوع تولیدات و خدمات است

- باعث موفقیت در رقابت می شود

- موجب کاهش هزینه و ضایعات و اتلاف منابع می شود

- باعث افزایش انگیزش کارهای کارکنان سازمان است

- خلاقیت نقش موثری در رضایت شغلی و ایجاد فرصت های شغلی و نیز ایجاد مشاغل جدید است.

 

عناصر خلاقیت:

سه عنصر اجزای اصلی خلاقیت هستند:

مهارت های مربوط به موضوع   ؛  مهارت های مربوط به خلاقیت؛ انگیزه و خصوصیات شخصی فرد

 

مهارت های مربوط به موضوع:

دانش و  شناخت ما نسبت به حقایق ، اصول و نظریات آن موضوع که از این طریق استعداد ، تجربه و آموزش در آن حوزه به دست می آید.

اطلاعات مربوط به موضوع برای حل مسائل معین یا انجام کار خاص ضروری است. مثلا برای خلاقیت در نقاشی و شعر باید زمینه و اصول و قواعد و اطلاعات لازم را در آن مورد داشته باشد. شرط لازم برای خلاقیت یادگیری مطالب تازه است.

 

مهارت های مربوط به خلاقیت:

مهارت های خلاقیت با ارزش های فکری و شکستن عادات و متفاوت دیدن مسائل و وسعت فکری و به تعویق انداختن قضاوت و ارزیابی درک پیچیدگی و تلاش در حل مسائل همراه است.

 

انگیزه و خصوصیات شخصی:

یکی از مهم ترین اجزای خلاقیت انگیزه است که با وجود آن کار برای افرادجالب و لذت بخش خواهد بود.

یکی از دانشمندان می گوید پس از دوازده سال تحقیق دریافتم که انگیزه ی درونی مهم ترین نقش را در خلاقیت ایفا می کند.

همین دانشمند اظهار می دارد که در یک تحقیق جامع دیگری دریافته است که انگیزه ی بیرونی نیز مانند پاداش و حمایت فرد می تواند موثر باشد.

 

فرایند خلاقیت:

مراحل خلاقیت ممکن است به فعالیت قوه ی درک و خرد انسان یا مراحل مجزا ولی به هم پیوسته تعریف شود که انسان را به ره یافت هایی هدایت کند.

 

اتریک از صاحب نظران مدیریت ، فرایند خلاقیت را از اندیشه تا عمل به سه مرحله تقسیم می کند:

1- به وجود آمدن اندیشه

2- پرورش اندیشه

3- به کارگیری اندیشه

 

آلبرشیت مراحل خلاقیت عملی و قابل اجراتری را پیشنهاد می کند که از پنج مرحله ی زیر تشکیل شده است:

1- جذب و جمع آوری اطلاعات

2- الهام: یعنی فرد خلاق احساس کند که به راه حل قابل اجرایی دست یافته است

3- آزمون: یعنی فرد خلاق راه حل جدید را برای مشخص شدن موفقیت یا عدم موفقیت به آزمون می گذارد

4- پالایش: به این معنا که بهینه کردن راه حل را به بهترین نحو  بررسی کند

5- عرضه : در این مرحله اندیشه ی خلاق عرضه می شود، به گونه ای که عملی باشد

 

این دانشمند می گوید مراحل خلاقیت وقتی با موفقیت طی می شود که پذیرش اندیشه انجام گیرد.

 

 

دانشمند دیگری به نام آمابیلی الگوی جالبی از فرایند خلاقیت ارائه کرده که شامل چهار مرحله ی اساسی زیر است:

1- ارائه ی مسئله

2- آمادگی

3- ایجاد ایده ها یا امکانات

4- اثبات پاسخ

 

دکتر الکس اسبورن فرایند حل خلاق مسائل در شرایط ایده آل را به شرح زیر ذکر می کند:

 

1- حقیقت یابی  ( که این مرحله خود شامل دو قسمت است) :

الف) تعریف مسئله

ب) آماده سازی ( یعنی جمع آوری و تجزیه و تحلیل اطلاعات / داده های مربوط به مسئله

2- ایده یابی ( که خود شامل دو قسمت است) :

الف) ایده سازی ( یعنی ایده های موقت و اولیه را به عنوان سر نخ تدبیر کنیم)

ب) ایده پروری ( که عبارت است از انتخاب بهترین ایده یا افزودن ایده های دیگر)

3- راه حل یابی ، شامل  :

الف) ارزیابی

ب) گزینش( به معنای تصمیم گیری درباره ی راه حل نهایی و پیاده سازی آن )