ویراستاران باید
در زمینه های مختلف زیر از ، تبحر و مطالعه کافی برخوردار باشند :
الف) اطلاعات عمومی و
بروز داشته باشد
ب ) کاربرد ادبیات در خبر
را بشناسد
ج)))) ) مطالعات داستانی
و فوق برنامه داشته باشد
د) ) خبر، گزارش ،
مصاحبه ، مقاله و تفسیر را بشناسد و به تکنیکهای ارائه آن آشنا باشد
هـ) با پوششهای خبری و
شیوه های موثرنویسی آشنا باشد
ی ) آشنا با عکس ،
کاریکاتور ، طرح و کاربرد رنگ در مطبوعات
1-
اطلاعات عمومی و
بروز داشته باشد
به طور مسلم
ویراستاری که مطالب مختلف را کنترل می کند هیچگاه نمی تواند اطلاعات دقیق و گسترده
ای در ارتباط با مثلا : مسائل روز اقتصادی همتراز با دبیر گروه اقتصادی داشته باشد
و همزمان اطلاعاتش در مورد سیاست ، امور بین الملل ، ورزش ، حوادث اجتماعی ، هنر و
فرهنگی معادل دبیران این گروهها باشند.
در عین حال
ویراستار باید درباره هر یک از مقوله های یاد شده و دیگر موضوعات روز که کارکرد
رسانه ای دارد مطالبی را بداند و مطالعات روزانه اش را در هر یک از این زمینه ها
در حداقل ممکن نگاه دارد.
در نشریات معتبر
، گروه ویراستاران به تناسب همجواری گروهها در حوزه های مختلف فعالیت می کند. به
طور مثال در این تقسیم بندی ممکن است گروه سیاسی ، بین الملل و اقتصاد به یک
ویراستار ، گروه ورزشی ، اجتماعی و مسائل شهری به ویراستار دیگر و مسائل فرهنگی ،
هنری و مقالات به ویراستار سوم سپرده شود.
هر ویراستاری در
حوزه فعالیت خود باید سعی کند اطلاعاتش را بروز نگه دارد.
انتظار این نیست
که ویراستار مسائل شهری ، اجتماعی و گروه ورزش در مورد جزئی ترین مسائل روز ورزش
داخلی و خارجی ، اطلاعات کافی داشته باشد ولی انتظار می رود همزمان با بازیهای
المپیک و یا جام جهانی فوتبال رویدادهای مهم را پیگیری کند و قهرمانان رشته های
مختلف کشورش را بشناسد و تا حدودی از اخبار و وقایع مهم ورزشی با خبر باشد.
به عبارت دیگر ،
اطلاعات ویراستاران در حوزه عملیاتی آنان هر قدر وسیعتر باشد ، سطحی تر و هر قدر
این حوزه ها محدودتر باشد ، عمقیتر و کار آمد تر خواهد بود.
2-
کاربرد ادبیات در
خبر را بشناسد ، ویراستار باید آئین نگارش و کاربرد آن را بداند، قوانین مربوط به
آئین نگارش، از به کارگیری نقطه و ویرگول ( نشانه گذاری ) تا شیوه نگارش اعداد و
ارقام را مورد توجه قرار می دهد.
همچنین رسانه های
معتبر هر کدام شیوهنامه ای را به عنوان رسم الخط نشریه تدوین و خبرنگاران ع
نویسندگان ، ویراستاران و مصححان خود را ملزم به رعایت آن می کند.
مثال : کلمه
" گفتگو " در برخی جاها به صورت سرهم ( گفتگو ) و در جای دیگر به صورت
جدا از هم ( گفت و گو ) نوشته می شود.
3-
مطالعات داستانی
و فوق برنامه داشته باشد ، از آنجائیکه روزنامه نگاری امروز در همه ابعاد آن با
ادبیات داستانی اجین شده است ، مطالعات داستانی (رمان و داستان کوتاه) و توجه به
شعر در غیرمستقیمترین شکل ممکن به ویراستار کمک می کند که قلم های خشک و غیر
ژورنالیستی و کسل کننده را از یکدیگر تشخیص داده و شیوه های تلطیف نوشته را
بیاموزد و در بازسازی و دوبارهنویسی مطالب روح تازه ای در آن بدمد.
4-
خبر، گزارش ،
مصاحبه ، مقاله و تفسیر را بشناسد و به تکنیکهای ارائه آن آشنا باشد.
بدون تردید
نوشتار ژورنالیستی ، در تمام ابعاد آن با نوشته غیرژورنالیستی متفاوت است.
علاوه بر
چارچوبهای تعریف شده برای هر موضوع مثل لید برای خبر یا ساختار مقاله و تفسیر و
ویژگیهای تیتر و اجزای آن برای گزارش و روحی که بر هر یک از این نوشته ها حاکم است
به طور مثال :
نثر خبر با نثر گزارش روز متفاوت است و همچنین با مقاله و تفسیر تفاوتهایی دارد.
ویراستار باید حد
و مرزهای هر یک از این مقوله ها را بشناسد و به تکنیکهای ارائه هر یک از آنان آشنا
باشد.
5-
با پوششهای خبری
و شیوه های موثرنویسی آشنا باشد.
یکی از مهمترین
کارکردهای رسانه ای پوشش خبری است.
پوشش خبری حداقل
از زمانی که در حوزه کار ویراستاران قرار می گیرد ، تمامی مراحل تنظیم تیترنویسی ،
انتخاب عکس مناسب ، انتخاب جای مناسب در صفحه ، بزرگنمایی موضوع و شیوه های ارائه
مطالب را در برمیگیرد.
یک ویراستار
هوشمند و مسلط به سیاست های رسانه خود ، حتی از سخنان مخالف نیز تیتری استخراج می
کند ، که در جهت منافع رسانه و گردانندگان آن است.
به عنوان مثال :
از میان دهها فریم نگاتیو تهیه شده از یک رویداد دقیقا روی عکسی انگشت می گذارد که
به بهترین شکل ممکن پیام مورد نظر را منتقل کند.
می داند که چه
اندازه و چه نوع حروفی را برای تیتر موضوع انتخاب کند که به تناسب اهمیت آن جلوه
لازم را داشته باشند و میداند که جابجایی یک پاراگراف در مطلب چگونه منجر به
تغییر مفاهیم پیام می شود.
6-
آشنایی با عکس ،
کاریکاتور ، طرح و کاربرد رنگ در مطبوعات
اگر چه هر یک از
موارد یاد شده در چارچوب های پوشش های خبری قابل بررسی هستند، اما تفکیک آن در
ارتباط با کار ویراستاری به این جهت که ارتباطات تصویری در دنیای امروز از همیت
ویژه ای برخوردار است لازم و ضروری است.
ویراستار باید به
تاثیر شگرف عکس ، طرح و کاریکاتور در انتقال پیام واقف باشد و تکنیکهای ارائه آن
را بشناسد.
وی همچنین بایستی
در شناخت انواع عکس خبری مطلوب و عکسشناسی و صفحه آرائی و شناخت اندازه حروف و
موارد فنی و چاپ تبحر لازم را داشته باشد.
وظایف تحریری ویراستار
وظیفه تحریری
ویراستار از دو جنبه قابل بررسی است :
1-
ویرایش
2-
گزینش
ویرایش به معنی
حک و اصلاح اخبار و مطالب است که از نظر فرم و یا واژگانی و محتوا صورت می گیرد.
ویراستاری که
روزانه دهها خبر را از نظر می گذراند از نظر فرم ملزم به رعایت سبک خاص روزنامه است.
این غیر از رسم الخط واحدی است که همه خبرنگاران و نویسندگان روزنامه موظف به
رعایت آن هستند.
هر روزنامه برای
نگارش مطالبش سبک ویژه ای دارد و بسیاری از جراید دارای فهرست مشروحی از کلمات و
عبارات ممنوعه هستند که نباید از آنها در روزنامه استفاده شود. در این مورد به طور
کلی می توان توصیه کرد که ویراستاران در ویرایش واژگانی به اصلاح این نکات توجه
کنند :
1-
اصلاح جمله های
در هم و شلوغ و به هم ریخته
2-
بکار نبردن بیش
از اندازه صفت
3-
جلوگیری از اطناب
( درازگوئی) و طول و تفسیر زاید
4-
حذف عبارات
غیراخلاقی و مبتذل
در مورد سخنرانی
ها ، مذاکرات مجلس و سخنان پیش از دستور ، برخی مصاحبه ها و گزارشها ، روزنامه ها
به اختصار به آن می پردازند، مگر اینکه خط مشی روزنامه در جهت نقل باشد.
اما به طور اعم
اندازه این نوع مطالب از میزانی که عرف روزنامه نگاری تعیین کرده است نباید تجاوز
کند و ویراستار باید به حذف زواید آنها بپردازد.
غلط های دستوری
را صحیح کند و اسامی و تاریخ هایی را که بر اثر شتاب خبرنگار امکان اشتباه در آن
وجود دارد ، مورد بررسی قرار میدهد.